Osmancık Kaymakamlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalar kapsamında unutulmaya yüz tutmuş yöresel tarifler araştırılırken, sözlü tarih kaynaklarından eski bağ kayıtlarına kadar geniş kapsamlı incelemeler gerçekleştirildi.
2,5 yıllık çalışma tescille sonuçlandı
Osmancık’ın gastronomi kültüründe önemli bir yere sahip olan Irgat Böreği’nin tarihçesi, hazırlanış biçimi ve yöreyle olan bağı akademik çalışmalar ve saha araştırmalarıyla kayıt altına alındı.
Uzun süren çalışmaların ardından Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret verilen Osmancık Irgat Böreği, ilçenin yerel değerlerinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir kazanım olarak değerlendirildi.
Bağlarda çalışan ırgatların sofrasından günümüze ulaştı
Irgat Böreği’nin geçmişi, Osmancık’ın eski dönemlerde önemli bir geçim kaynağı olan üzüm bağlarına dayanıyor.
Bölgede gün boyunca ağır şartlar altında çalışan mevsimlik tarım işçilerinin uzun süre tok kalmasını sağlayacak, kolay taşınabilecek ve besleyici bir yiyeceğe duyduğu ihtiyaç sonucunda ortaya çıktığı belirtilen börek, zaman içerisinde Osmancık mutfağının simge lezzetlerinden biri haline geldi.
Sabahın erken saatlerinde bağlara giden işçiler için hazırlanan Irgat Böreği, doyurucu özelliğinin yanı sıra hazırlanış ve pişirme tekniğiyle de kuşaktan kuşağa aktarıldı.
6 ila 10 kat yufkayla hazırlanıyor
Osmancık Irgat Böreği’ni diğer böreklerden ayıran en önemli özelliklerden biri de geleneksel pişirme yöntemi.
Börek, klasik fırın tepsileri yerine geniş sac veya bakır siniler üzerinde açık ateş karşısında pişiriliyor. El açması ince yufkalar, 6 ila 10 kat arasında üst üste yerleştiriliyor.
Her kat eklendikçe börek sac üzerinde sürekli çevrilerek ve alt üst edilerek pişiriliyor. Bu yöntem sayesinde yufka katları arasında oluşan buhar korunurken, böreğin dış kısmı çıtır, iç kısmı ise yumuşak bir yapıya kavuşuyor.
Osmancık’ın gastronomi kimliğine katkı sağlayacak
Çorum’un gastronomi alanındaki tanıtım çalışmaları sürerken, Osmancık’ın geçmişten günümüze ulaşan özgün mutfak kültürünün korunması açısından Irgat Böreği’nin coğrafi işaretle tescillenmesi önemli bir adım oldu.
Yerel kimliğin korunmasına, geleneksel üretim yöntemlerinin yaşatılmasına ve kültürel mirasın yeni nesillere aktarılmasına katkı sağlaması beklenen Osmancık Irgat Böreği’nin tesciliyle birlikte ilçenin coğrafi işaretli ürün sayısı 8’e yükseldi.