Konser, 30 Ağustos 2026 Pazar günü saat 21.00’de Kadeş Meydanı’nda gerçekleştirilecek.

Göksel Doğançay’ın sevilen eserlerini seslendireceği gecede Çorumlular, Zafer Bayramı coşkusunu müzik eşliğinde yaşayacak.

Çorum Belediyesi tarafından düzenlenen etkinliğin, 30 Ağustos kutlamalarına renk katması bekleniyor.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile ABD’deki Illinois Üniversitesi iş birliğinde, Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünde hazırlanan sergi; Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya dönemine tarihlenen kutsal su anıtını ve çevresindeki arkeolojik buluntuları kapsamlı şekilde ele alıyor.

40 eser Hititlerin kültürel mirasını anlatıyor

Bakan Ersoy, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında gerçekleştirilen kazı ve restorasyon çalışmalarında elde edilen buluntular arasından 40 eserin sergide ziyaretçilerin karşısına çıkarıldığını açıkladı. Eserler, Hitit İmparatorluğu’nun Anadolu’daki siyasi, dini ve kültürel varlığına ilişkin önemli veriler sunuyor.

Serginin yalnızca arkeolojik eserlerden oluşmadığını belirten Ersoy, Yalburt Pınarı’nın keşfi, kazı çalışmaları, restorasyon süreci ve sonraki yıllarda yürütülen bilimsel araştırmaların da bütüncül şekilde anlatıldığını ifade etti.

Yalburt Pınarı 1970 yılında tesadüfen keşfedildi

Yalburt Anıtı’nın keşif süreci 1970 yılının eylül ayında başladı. Yol Su Elektrik tarafından Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Pınarı’nın kaynak suyunu kanalize etmek amacıyla yapılan çalışmalar sırasında hiyeroglif kabartma yazıtlı taş bloklara rastlandı.

Bunun üzerine Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nden araştırmacılar bölgeye davet edildi. Raci Temizer başkanlığında Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’ın da yer aldığı ekip, 1970-1975 yılları arasında bölgede arkeolojik kazı, mimari koruma ve restorasyon çalışmaları yürüttü.

Anıt IV. Tudhaliya dönemine tarihlendirildi

Kazılarda ortaya çıkarılan yapının, Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya’nın emriyle yaptırılmış kutsal bir havuz anıtı olduğu belirlendi. MÖ 13. yüzyıla tarihlenen yapı, hiyeroglif Luvice yazıt taşıyan taş bloklarıyla Hitit tarihinin önemli anıtları arasında yer alıyor.

1971 ve 1972 yıllarındaki kazılarda havuzun özgün temelleri ve döşemesi de ortaya çıkarıldı. Çalışmalar sonucunda anıtın doğu-batı doğrultusunda 12,70 metreye 8,30 metre ölçülerinde bir plana sahip olduğu tespit edildi.

Hitit blokları Roma döneminde yeniden kullanıldı

Arkeolojik araştırmalar, kutsal havuzun antik çağ boyunca uzun süre kullanıldığını da ortaya koydu. Erken Roma Dönemi’nde Hititlere ait hiyeroglifli taş blokların yeniden kullanıldığı ve havuzun yaklaşık 5 metreye 4 metre ölçülerinde yeniden inşa edildiği belirlendi.

Bu durum, Yalburt Pınarı’nın yalnızca Hitit döneminde değil, daha sonraki uygarlıklar döneminde de önemini koruduğunu gösterdi. Hititlere ait anıtsal taşların Roma döneminde devşirme malzeme olarak kullanılması, bölgenin farklı dönemlerde kesintisiz biçimde değerlendirildiğine işaret etti.

Çalışmalar çevredeki yerleşim izlerini de ortaya çıkardı

Raci Temizer ve ekibi, kutsal havuzun ortaya çıkarılmasının ardından Yalburt Yaylası’ndaki Hitit yerleşimini belirlemek amacıyla kazı ve sondaj çalışmalarını sürdürdü. 1971 ve 1972 yıllarında Yalburt Höyüğü ile Kalkamak Mezarlığı sırtında yapılan çalışmalarda farklı dönemlere ait yerleşim izlerine ulaşıldı.

Araştırmalarda Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine ait bulgular tespit edildi. Günümüzde Yalburt Yaylası’nda görülebilen anıt ise Temizer ve ekibi tarafından 1972 yılında yeniden ayağa kaldırıldı.

2010-2021 dönemindeki araştırmalar da sergide

Sergide, Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson başkanlığında 2010-2021 yılları arasında yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi kapsamında elde edilen bulgulara da yer veriliyor. Böylece ilk keşiften yaklaşık yarım asır sonrasına uzanan bilimsel çalışma süreci bir arada sunuluyor.

Video, fotoğraf, arkeolojik buluntu, çizim, saha defteri ve arazi formlarının kullanıldığı sergi, ziyaretçilere bir arkeolojik alanın keşfinden bilimsel belgelenmesine kadar geçen süreci ayrıntılı biçimde izleme fırsatı veriyor.

Hitit tarihine ilişkin kapsamlı bir arşiv sunuluyor

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, serginin Hititlerin bıraktığı kültürel mirası yakından tanımak açısından önemli olduğunu belirterek vatandaşları Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ni ziyaret etmeye davet etti. Ersoy, serginin hazırlanmasında görev alan müze yönetimi, akademisyenler, uzmanlar ve çalışma ekiplerine teşekkür etti.

Anadolu’nun en önemli uygarlıklarından biri olan Hititlere ilişkin 40 eseri ve yaklaşık 50 yılı aşan arkeolojik araştırma birikimini bir araya getiren sergi, hem arkeolojik buluntuları hem de bu buluntuların ortaya çıkarılma hikâyesini ziyaretçilere aynı çatı altında sunuyor.

Filmin çekileceği şehir ise sosyal medya üzerinden yapılan anket sonucunda belirlendi. Vatandaşların tercihine sunulan şehirler arasında Çorum’un açık ara öne çıkması üzerine yapım ekibi çekimlerin Çorum Merkez ve İskilip’te yapılmasına karar verdi.

Hazırlık çalışmaları kapsamında kente gelen ekip, “Dünyanın merkezine gidiyoruz” ifadeleriyle Çorum ziyaretini duyurdu. Ekip üyelerinin hem kent merkezinde hem de İskilip’te vatandaşların yoğun ilgisiyle karşılandığı belirtildi.

Zeki Alasya ve Metin Akpınar’ın unutulmaz performanslarıyla Türk sinemasının klasikleri arasına giren “Hasip ile Nasip”in yeni uyarlamasında da Anadolu sıcaklığı, mahalle kültürü ve samimi komedi anlayışının korunması hedefleniyor.

Çekimler boyunca Çorum’un sokakları, doğal dokusu ve kent yaşamının da filmin önemli unsurları arasında yer alacağı ifade edildi.

15 Ağustos’ta sete çıkması planlanan “Hasip ile Nasip”, Yeşilçam’ın nostaljik atmosferini yeni nesil oyuncu kadrosu ve Çorum’un yerel dokusuyla yeniden beyazperdeye taşımaya hazırlanıyor.

Festival için hazırlanan çalışma, Neşet Ertaş’ın hayatını yalnızca kronolojik biçimde aktarmakla kalmayıp sanatını şekillendiren kültürel ortamı, düşünce dünyasını ve tarihi arka planı da farklı yönleriyle ele alıyor.

Neşet Ertaş’ın mirası gelecek kuşaklara aktarılacak

Kırşehir Valisi Murat Sefa Demiryürek, Neşet Ertaş’ın yalnızca eserleriyle değil, yetiştiği kültürel ortam ve bıraktığı mirasla da gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini söyledi. Ertaş’ın türkülerinin bugün geniş kitleler tarafından ilgiyle dinlendiğini belirten Demiryürek, sanatçının eserlerinde herkesin kendisinden bir parça bulabildiğini ifade etti.

Bir sanatçıyı yaşatmanın yalnızca eserlerini dinlemekle sınırlı olmadığını vurgulayan Demiryürek, onu yetiştiren kültürü anlamanın ve geleceğe taşımanın da büyük önem taşıdığını belirtti. Festivalde Neşet Ertaş’ın müziği, fikir dünyası ve kültürel mirasının yeniden ele alınacağını kaydetti.

Kitapta kültürel kaynaklara da yer verildi

Neşet Ertaş’ı yakından tanıyan araştırmacı-yazar Bayram Bilge Tokel, festival kapsamında yayımlanan kitabın sanatçının yaşam öyküsünün ötesine geçtiğini söyledi. Tokel, çalışmada Ertaş’ın eserlerini besleyen kültürel kaynakların ve sanatçıyı ortaya çıkaran tarihsel ortamın birlikte değerlendirildiğini ifade etti.

Kitapta Neşet Ertaş’ın sanatı ve düşünce dünyasının farklı yönlerden yorumlandığını belirten Tokel, çalışmanın büyük halk ozanının kültürel ve sanatsal mirasını daha kapsamlı biçimde anlatmayı amaçladığını dile getirdi.

Festivalde konserler ve paneller düzenlenecek

2. Neşet Ertaş Kültür ve Sanat Festivali kapsamında üç gün boyunca çeşitli kültür ve sanat etkinlikleri gerçekleştirilecek. Programda açık hava konserlerinin yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçılarının konserleri de yer alacak.

Festivalde ayrıca “Garip” belgeselinin yapımcısı Hacı Mehmet Duranoğlu’nun belgeselin öyküsünü anlatacağı etkinlik, paneller ve farklı müzik programları düzenlenecek. Böylece Neşet Ertaş’ın sanatı hem akademik hem de kültürel etkinliklerle yeniden gündeme taşınacak.

Yaklaşık 50 şair Çorum’da buluşacak

Anadolu’nun farklı şehirlerinden şair ve yazarları bir araya getiren etkinlikte şiir dinletileri gerçekleştirilecek. Programa Türkiye’nin çeşitli illerinin yanı sıra yurt dışından da edebiyat dünyasının temsilcileri katılacak.

Çorumlu Obası’nın ev sahipliği yapacağı programla şiirseverlerin farklı şairlerin eserlerini dinleme fırsatı bulması amaçlanıyor. Geleneksel hale getirilen Anadolu Şiir Akşamları, kültürel etkileşimi artırmayı ve şiirin birleştirici gücünü geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor.

Konuk şairlere Çorum tanıtılacak

Cihannüma Çorum İl Temsilcisi Turhan Candan, etkinliği yalnızca bir şiir programı olarak değerlendirmediklerini söyledi. Candan, Çorum’a gelecek şair ve yazarlara kentin tarihî, kültürel ve turistik değerlerini tanıtmak amacıyla şehir gezisi düzenleyeceklerini belirtti.

Konukların Çorum’un sahip olduğu zenginlikleri yerinde görmelerini istediklerini ifade eden Candan, şairlerin kentten güzel hatıralarla ayrılmasını arzuladıklarını dile getirdi. Şehrin güzelliklerinin şairlerin gözünden Türkiye’nin farklı bölgelerine taşınmasının da etkinliğin önemli hedefleri arasında yer aldığını kaydetti.

Çorum’un kültürel değerleri şiirle anlatılacak

Program kapsamında şairler hem kendi eserlerini seslendirecek hem de Çorum’a ilişkin gözlem ve izlenimlerini paylaşma imkânı bulacak. Etkinliğin kentin kültür ve sanat hayatına katkı sunması bekleniyor.

Candan, Anadolu’nun farklı şehirlerinden gelecek edebiyatçıları Çorum’da ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını belirtti. Anadolu Şiir Akşamları’nın şiir, kültür ve şehir tanıtımını aynı programda buluşturacağını ifade etti.

Edebiyat ve sanat çevreleri tarafından yakından takip edilen dergi, 23’üncü sayısıyla okurların karşısına çıktı. Şehir Defteri’nin yeni sayısında Çorum’un kültür ve sanat hayatına ilişkin içeriklerin yanı sıra edebiyat dünyasından farklı türlerde yazılar, değerlendirmeler ve çeşitli çalışmalar yer aldı.

Her sayısında farklı yazar ve içerikleri okuyucularla buluşturan Şehir Defteri, ağustos sayısında da kültür, sanat ve edebiyat alanındaki zengin içeriğiyle dikkat çekti.

Dergiye ulaşmak isteyen vatandaşların, Şehir Defteri’nin ağustos sayısını Çorum Belediyesi Hizmet Binası’nın giriş katında bulunan Kent Arşivi’nden ücretsiz olarak temin edebileceği bildirildi.

İl Millî Eğitim Müdürü Cemil Çağlar, sanatın ve müziğin öğrencilerin sosyal, duygusal ve akademik gelişimine önemli katkılar sunduğunu belirterek, bu alandaki çalışmaların desteklenmeye devam edeceğini ifade etti.

Çağlar, nazik ziyaretlerinden dolayı Koro Şefi Kazım Mercan ile koro üyelerine teşekkür ederek çalışmalarında başarılar diledi.

Filmden günümüze ulaşan karelerde İskilip’in eski sokakları, geleneksel yapıları ve dönemin günlük yaşamından izler görülüyor. İlçenin henüz yoğun yapılaşmayla tanışmadığı yılları yansıtan görüntüler, hem sinema tarihi hem de İskilip’in kültürel hafızası açısından büyük değer taşıyor.

Aradan geçen 60 yıla rağmen ilgiyle izlenen görüntüler, İskilip’in geçmişten bugüne geçirdiği değişimi de gözler önüne seriyor. Yeşilçam’ın yıldız isimlerini ağırlayan ilçe, “Silahlar Patlayınca” filmi sayesinde Türk sinema tarihindeki yerini koruyor.

Konser için Kadeş Barış Meydanı'nı dolduran binlerce vatandaş, Sefo'nun sahneye çıkmasıyla büyük bir coşku yaşadı. Sefo, performansıyla özellikle gençlere unutulmaz bir gece yaşattı. Alanı dolduran binlerce vatandaş, konser boyunca şarkılara hep bir ağızdan eşlik etti. Işık gösterileriyle renklenen gecenin sonunda havai fişek gösterisi yapıldı.

Organizasyon yetkilileri, köy sakinleri başta olmak üzere tüm Çorum halkını şenliğe davet etti. Etkinliğin Sıla Müzik organizasyonuyla gerçekleştirileceği bildirildi.

Şenliğe ilişkin ayrıntılı bilgi almak isteyenlerin Dernek Başkanı Hasan Taş ile iletişime geçebileceği belirtildi.

Barış Kadeş Meydanı'ndaki konser alanını saatler öncesinden binlerce vatandaş, ünlü sanatçının sahneye çıkmasıyla birlikte büyük bir coşku yaşadı. Vatandaşlar konser boyunca Sarıkabadayı'nın söylediği şarkılara eşlik etti.

Konserde Soner Sarıkabadayı'ya teşekkür eden Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, "Muhteşem bir tablo. Tam istediğimiz bir tablo. Gençlerin bir arada olduğu, el ele, gönül gönüle, muhabbet ikliminde, sevgi ikliminde oluşturduğu, Kadeş Barış Meydanını doldurduğu, esintili bir yaz akşamında harikayız. Size de bu yakışır" dedi.

Şehir Defteri Dergisi adına açıklamada bulunan Çorum Belediye Başkan Yardımcısı Turhan Candan, imzalanan protokolle Afşin ile kardeşliğin daha da pekiştirildiğini belirtti.

Candan, “Yarpuz Edebiyat Dergisi ile Şehir Defteri Dergisi kardeşlik protokolü imzaladı. Yarpuz Edebiyat Dergisi Yazı İşleri Müdürü Halil Demir’e, Ashab-ı Kehf gönül elçilerine ve Afşinli âşıklarımıza nazik ziyaretleri için teşekkür ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Protokolün, edebiyat ve kültür alanında ortak etkinliklere, yayın çalışmalarına ve şehirler arası kültürel etkileşime katkı sunması bekleniyor.

Festivalin üçüncü gününde Pop Şarkıcısı Buray, Kadeş Barış Meydanı'nda sahne aldı. Binlerce vatandaş konser alanını doldurdu. Buray, sevilen şarkılarını Çorumlular için söyledi. Gençler ise konser boyunca şarkılara eşlik ederek o anları cep telefonlarıyla ölümsüzleştirdi.

Konserde Buray'a teşekkür eden Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, "Dün de güzel bir konser vardı ama bugün de bambaşka bir konser var. Buray kardeşimize teşekkür ediyoruz.

Gençleri mutlu ve heyecanlı görmek, Çorum'un gençlerini geleceğe umutla bakıyor olarak görmek bizler için onur ve şereftir. Her zaman gençlerimizin yanındayız" dedi.

Kafkas kültürü sahneye taşınacak

Festivalin ilk programı, 27 Temmuz günü saat 19.30’da Atatürk Spor Salonu’nda gerçekleştirilecek. Kültür gecesinde Sindika Adigey Halk Dansları Topluluğu, Mazenef Mızıka Grubu ve Hatti Halk Dansları Topluluğu Minik Ekibi sahne alacak.

Dans ve müzik gösterileriyle Kafkas kültürünün önemli örneklerinin izleyicilerle buluşturulacağı programa yoğun katılım bekleniyor.

Büyük Kafkas Pikniği yeniden düzenlenecek

Festivalin ikinci gününde ise Büyük Kafkas Pikniği gerçekleştirilecek. 28 Temmuz günü saat 14.00’te başlayacak etkinliğe, Çatak Tabiat Parkı içerisinde bulunan Örencik Şelalesi ev sahipliği yapacak.

Büyük Kafkas Pikniği’nin 2000 yılından sonra ilk kez düzenlenecek olması, etkinliğe ayrı bir anlam katacak.

Çorum kent merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunan Çatak Tabiat Parkı’ndaki programda aileler ve Kafkas kültürüne ilgi duyan vatandaşlar bir araya gelecek. Katılımcılar doğayla iç içe vakit geçirirken çeşitli kültürel etkinlikleri de izleme fırsatı bulacak.

Piknik programında Sindika Adigey Halk Dansları Topluluğu, Mazenef Mızıka Grubu ve Hatti Halk Dansları Topluluğu Minik Ekibi yeniden sahne alarak festivale renk katacak.

Tüm Çorum halkı davet edildi

Çorum Kafkas Kültür Derneği yetkilileri, Kafkas kültürünün yaşatılması, tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla düzenlenen festivale tüm Çorum halkını davet etti.

Festivalin kültür gecesi için davetiyelerin Gazi Caddesi’nde bulunan Elif Optik’ten temin edilebileceği bildirildi.

Konserde Eroğlu, en sevilen türkülerini katılımcılarla birlikte seslendirdi.

Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, konser sırasında sahneye çıkarak Eroğlu'na çiçek verdi.

Aşgın, konuşmasında, festival kapsamında kentte birçok etkinlik yapıldığını söyledi.

Musa Eroğlu'nun Türkiye'nin önde gelen sanatçılarından olduğunu ifade eden Aşgın, Çorum'da konser vermesinden ötürü Eroğlu'na teşekkür etti.

Çalıştay sonunda ortaya çıkacak eserler, Çorum Belediyesi Sanat Müzesi ve Galerisi envanterine kazandırılarak kayıt altına alınacak ve sürekli sergilenerek Çorum'un kültürel mirasına kalıcı bir değer olarak gelecek nesillere aktarılacak.

Çalıştayın dikkat çeken yeniliklerinden biri de Çorumlu sanatçıların ikinci kez uluslararası davetli sanatçılarla birlikte etkinliğe katılması oldu. Bu sayede yerel sanatçıların uluslararası deneyim kazanması, kültürler arası etkileşimin güçlenmesi ve yeni sanatsal iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Çalıştay süresince sanatçılar çalışmalarını vatandaşların ziyaretine açık olarak sürdürüyor. Sanata gönül veren çok sayıda ziyaretçi, sanatçıların üretim süreçlerini yakından izleme fırsatı bulurken, farklı ülkelerden gelen konuk sanatçılarla birebir sohbet ederek kültürel paylaşımın bir parçası oluyor.

24 Temmuz Cuma günü çalıştaya katılan sanatçılarla Velipaşa Hanı'nda sanat söyleşisi yapılacak ve aynı gün saat 15.00'te Han Önü Meydanında sergi açılışı gerçekleştirilecek.

Festival kapsamında Çoruma gelen sanatçılar, Çorum'un zengin tarihî mirası, doğal güzellikleri, misafirperverliği ve kültürel atmosferinden duydukları memnuniyeti dile getirirken, şehrin kendilerine ilham verdiğini ve burada bulunmaktan büyük mutluluk duyduklarını ifade etti.

Türk Halk Müziği’nin usta isimlerinden kabak kemane sanatçısı Uğur Önür ile Çorumlu bağlama sanatçısı Umut Sülünoğlu tarafından hazırlanıp sunulan programda, Anadolu’nun farklı yörelerinden derlenen türküler seslendirildi.

Kadeş Barış Meydanı’nda gerçekleştirilen programa vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Meydanı dolduran Çorumlular, sanatçıların seslendirdiği eserlere eşlik ederek festival coşkusuna ortak oldu.

Çorum’un kültürel mirası ekranlara taşındı

Canlı yayın öncesinde Çorum’un binlerce yıllık tarihini, kadim medeniyetlerini, doğal güzelliklerini ve kültürel değerlerini konu alan “Efsaneden Şehre Çorum” belgeseli yayınlandı.

Kadeş Barış Meydanı’ndan TRT Belgesel ile eş zamanlı olarak ekranlara gelen yapımda, Çorum’un geçmişten günümüze uzanan tarihî ve kültürel birikimi izleyicilere aktarıldı.

Belgeselde Hitit medeniyetinden kentin doğal güzelliklerine, tarihî yapılardan kültürel değerlere kadar Çorum’un farklı yönleri ele alındı.

Sanatçılara çiçek takdim edildi

Programın sonunda Çorum Valisi Ali Çalgan ile Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, sanatçılar Uğur Önür ve Umut Sülünoğlu’na çiçek takdim etti.

Programın yayın ve yapım sürecinde görev alan TRT ekibine ve TRT Genel Sekreteri Mesut Eker’e de günün anısına çeşitli hediyeler verildi.

TRT Müzik ve TRT Belgesel yayınlarıyla Uluslararası Çorum Hitit Fuarı ve Festivali’nin yanı sıra kentin tarihî ve kültürel değerleri de geniş izleyici kitlesine ulaştırıldı.

İçi özel donanımlarla gerçek bir sinema salonuna dönüştürülen tır çocukların akınına uğradı. Sinema kültürüyle tanışma veya bu deneyimi arkadaşlarıyla birlikte yeniden yaşama fırsatı bulan çocuklar, tırın içerisindeki özel salonda yerlerini aldı.

TRT sinema tırı, ilçede gün boyu çocukları ağırlayacak.

Saat 11.00 ile 18.00 arasında devam edecek gösterimlerde minik sinemaseverler, eğlenceli ve öğretici yerli yapımlarla buluşma fırsatı yakalayacak.

Çocukların kültür ve sanat faaliyetlerine erişimini artırmayı, sinema deneyimi yaşamalarına katkı sunmayı amaçlayan etkinlik kapsamında kurulacak mobil sinema alanında çocuklara keyifli bir gün yaşatılması hedefleniyor.

Çocukların kültürel ve sanatsal gelişimine önem veren TRT, farklı şehirlerde düzenlediği Sinema Tırı etkinlikleriyle minik izleyicileri sinemanın dünyasıyla buluşturmaya devam ediyor.

Tüm Çorumlu çocuklar, TRT Sinema Tırı etkinliğine davet edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen "Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Çalışması" kapsamında Çorum'da saha araştırmaları başladı. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Oktay Gündoğdu öncülüğündeki 9 kişilik uzman ekip, ilk etapta Hıdırlık ve Ulu Mezarlık mevkiinde sahaya inerek mezar taşları ve kitabeler üzerindeki şifreleri çözmeye başladı.

Geçmiş medeniyetlerden günümüze ulaşan ve ait olduğu dönemin sosyal hayatını, inanç dünyasını, sanat seviyesini geleceğe taşıyan tarihi belgeler, bu proje ile koruma altına alınıyor. Çalışmalar kapsamında taşların üzerindeki Osmanlıca ve Arapça metinler okunuyor, fotoğraflanıp ölçümleri yapılıyor ve GPS ile koordinatları kayıt altına alınacak. Yaklaşık 2 sene süreceği öngörülen çalışmada ortalama 2 bin ile 3 bin arasında kitabenin okunulacağı söyleniyor. Gün yüzüne çıkarılan bu veriler, kentin kültürel hafızasını koruma altına alırken, gelecek nesillere de önemli bir miras bırakılmasını sağlayacak. Öte yandan çalışmaların, kent merkezi başta olmak üzere tüm ilçe ve köy mezarlıklarını kapsayacak şekilde sistematik olarak devam edeceği bildirildi.

"Ecdadımızın bize bırakmış oldukları bu değerleri okuyabilecek, anlayabilecek"
Yapılan mezar ve kitabe okuma çalışmalarının gelecek nesillere aktarılma noktasında önemli bir çalışma olduğunu söyleyen Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Oktay Gündoğdu, "Türkiye çapında devam eden Türk İslam eserleri dönemine tarihlendirilebilecek kitabe ve mezar taşları ulusal envanter projesi kapsamında Çorum ayrılan bütçenin bir paydaşı olarak yer alıyor. Bu anlamda da ilk önce Hıdırlık ve Ulu Mezarlık mevkiinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Türk İslam döneminde tarihlendirilen mezar taşlarının içerisinde öncelikle kitabi bilgiler, envanter niteliğindeki verilerin yapılması, fotoğraf çalışması, ölçülmesi, GPS ile koordinatlarının alınması ve bunların Ulusal Envanter Projesi olan bakanlığımız tarafından alt yazılımı oluşturulmuş programa entegrasyonu noktasında çalışmalar yürütüyoruz. Bu Çorum'un tamamında ilçeler ve köyler dahil olmak üzere yürütülecek bir proje inşallah. Proje bittiği zaman bakanlığımız bunların ülkemizin tamamındaki mezar taşlarını kendi sayfasından ilan edecek ve vatandaşlarımız ecdadımızın bize bırakmış oldukları bu değerleri okuyabilecek, anlayabilecek ve günümüz Türkçesiyle değerlendirebilecekler inşallah" dedi.

"Yaklaşık 2 bin ile 3 bin civarında kitabı okuyacağımızı değerlendiriyoruz"
Çalışma süreci içerisinde ortalama okunacak verilerden bahseden Doç. Dr. Oktay Gündoğdu, "Çalışmamıza ilk başta 9 kişilik bir ekiple başladık. Bakanlığımızın vermiş olduğu ruhsatlar neticesinde gelecekte yapacağımız çalışmalarla da artırılacak gibi gözlemleniyor. Bu proje Çorum'un tamamında bütün kitabeler okununcaya kadar devam ettirilecek. Yaklaşık 2 bin ile 3 bin civarında kitabı okuyacağımızı değerlendiriyoruz.

Bunların tamamının yaklaşık 2 yıl içerisinde tamamlanmasını şimdiden öngörüyoruz. Osmanlı Dönemi içerisinde vatandaşların hangi sınıfa mensup oldukları, hangi seyri Süluk'un içerisinde oldukları, hangi yolun İçerisinde olduklarını gözlemleyebiliriz. Bununla birlikte vatandaşların cinsiyetleri anlamında da kadın mı erkek mi olduğuna dair verileri de okuyabiliriz" diye konuştu.

"Başlıklar üzerinden kadın veya erkek olduğunu anlaması mümkündür"
Mezar taşlarının, üzerindeki şekil ve işlemelere göre anlamlarının değişkenlik gösterdiğini ifade eden Gündoğdu, "Hiç okuma yazma bilmeyen bir kişinin Osmanlı mezar taşlarına baktığı zaman başlıklar üzerinden kadın veya erkek olduğunu anlaması mümkündür. Eğer bir buket varsa başlığında o hanımefendinin zarafetini nezaketini temsilen oraya konulmuştur. Bir fes, sarık, ulema türünden, kallavi, kavuk türünden bir başlıkla karşılaşmış isek o da devlet ricalinde veya ulema sınıfı içerisinde bir meslek grubuna ait olduğunu bizlere anlatır.

Genel olarak baktığımızda da cinsiyet olarak da erkek olduğunu bizlere ifade eder. Başlıktan hemen sonra serlevha gelir. Allah'ın baki olduğu, daim olduğunu, ölümsüz olduğunu ifade eden ve Allah Teala'ya oradan ihtiramın nakşedildiği güzel hat yazılarıyla, çerçeve içerisine alınan hat yazılarıyla başlatılır. Ardından kişinin kimlik bilgileri, bu hangi meslek grubu içerisinde yer aldığı, yine hangi unvanı taşıdığı, hangi soy ve lakabı taşıdığı yani kimlik bilgileri sırasıyla nakledilir.

Daha sonra Sonra da Allahü Teala'dan dua ister. Alt bölümünde de kitabe kartuşu bulunur. Burada da kişinin veladeti ve vefatına dair tarihler nakşedilir. Daha sonra da alt bölümlere doğru bitkisel tasarımlarla da kişinin mekanının cennet olması anlamında çeşitli kabartmalarla da mezar taşlarının süslendiğini bezendiğini gözlemleyebiliriz" şeklinde ifade etti.