Çorum’un kent kimliğini ve dünyanın farklı noktalarında yaşayan Çorumluların memleket bağını öne çıkaran 19 Eylül Dünya Çorumlular Günü bugün kutlanıyor. İlk kez 19 Eylül 2022’de Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın’ın çağrısıyla gündeme gelen gün, o tarihten itibaren 19 Eylül’de Çorumlulara yönelik ortak bir hemşehrilik günü olarak anılıyor.
Dünya Çorumlular Günü’nün çıkış noktası, Çorum’un “19” rakamıyla özdeşleşen kent kimliğinin 19 Eylül tarihiyle buluşturulmasına dayanıyor. İlk duyuruda Çorum’un medeniyet, barış ve kardeşlik birikimine vurgu yapılırken, dünyanın dört bir yanında yaşayan Çorumlulara doğrudan seslenildi.
Dünya Çorumlular Günü 2022 yılında başladı
19 Eylül’ün “Dünya Çorumlular Günü” olarak anılmasına yönelik ilk çağrı 19 Eylül 2022’de yapıldı. Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda 19 Eylül tarihini Dünya Çorumlular Günü olarak tanımlayarak dünyanın farklı yerlerinde yaşayan Çorumluların gününü kutladı.
Dönemin Çorum Valisi Mustafa Çiftçi de Aşgın’ın başlattığı çağrıya katıldı. Dönemin yerel basınında gelişme, “her yıl 19 Eylül’ün Dünya Çorumlular Günü olarak anılmasının ilk hareketi” şeklinde kayda geçti.
19 Eylül tarihi neden seçildi
Çorum, Türkiye’nin il trafik kodlamasında “19” plaka kodunu taşıyor ve 19 rakamı uzun yıllardır kentle özdeşleşen simgelerden biri olarak kullanılıyor. Aşgın’ın 2022’deki paylaşımında da “19-09”, yani 19 Eylül tarihi üzerinden Dünya Çorumlular Günü tanımlaması yapıldı.
Kentte 19 rakamının kullanımı yalnızca bu günle de sınırlı değil. Çorum’u tanıtmaya yönelik farklı organizasyonlarda saat 19.19 gibi sembolik tercihlere yer verildiği, “19”un kentin plaka koduna gönderme olarak kullanıldığı çeşitli etkinliklerde de görülüyor.
Dünya Çorumlular Günü ne için kutlanıyor
Günün başlangıcında yayımlanan mesajda ayrı bir resmî amaç metni veya yönetmelik tanımı bulunmuyor. Ancak 2022’deki ilk çağrıda “medeniyetler beşiği, barışın ve kardeşliğin merkezi Çorum” vurgusu yapılması ve dünyanın dört bir yanında yaşayan hemşehrilere seslenilmesi, günün temel çerçevesini ortaya koyuyor.
Bu çerçevede 19 Eylül, Çorumlu kimliğini görünür kılmak, memleket aidiyetini canlı tutmak ve farklı şehirlerde ya da ülkelerde yaşayan Çorumluları ortak bir kent kimliği etrafında buluşturmak için anılıyor. Aynı tarih, sonraki yıllarda Çorum’un tarihî ve kültürel değerlerinin tanıtıldığı etkinliklerde de özellikle tercih edildi.
Çorum’un kültürel değerlerinin tanıtımında da kullanılıyor
Dünya Çorumlular Günü’nün kent kültürünü öne çıkarmak amacıyla kullanıldığı örneklerden biri 19 Eylül 2024’te yaşandı. Şapinuva kazılarında bulunan yaklaşık 3 bin 500 yıllık keten kumaş parçasından hareketle geliştirilen “Hitit Keteni” projesinin tanıtımı, Dünya Çorumlular Günü dolayısıyla Velipaşa Hanı’nda gerçekleştirildi.
Programın saatinin de 19.09 olarak belirlenmesi, günün Çorum kimliğiyle kurduğu sembolik bağlantıyı bir kez daha öne çıkardı. Etkinlikte Hitit kültürü, Şapinuva’nın arkeolojik mirası ve Çorum’un tarihî değerlerinin daha geniş kitlelere tanıtılması hedeflendi.
Dünyanın dört bir yanındaki Çorumlulara sesleniyor
Dünya Çorumlular Günü’nün adındaki “Dünya” ifadesi de ilk duyurunun kapsamıyla örtüşüyor. Aşgın, 2022’deki mesajında yalnızca Çorum’da yaşayanlara değil, “dünyanın dört bir tarafında yaşayan” bütün Çorumlu hemşehrilere seslendi.
Bu yönüyle 19 Eylül, doğduğu veya yaşadığı yer Çorum olsun ya da olmasın, kendisini Çorum’la bağdaştıran hemşehrilerin ortak aidiyetini öne çıkaran sembolik bir gün niteliği taşıyor. Kent dışında yaşayan Çorumluların memleketleriyle ilişkisini canlı tutması ve Çorum’un kültürel değerlerinin daha geniş çevrelere aktarılması da günün zaman içinde kazandığı anlamlar arasında bulunuyor.
Resmî uluslararası gün değil, Çorum’a özgü bir gelenek
Dünya Çorumlular Günü’nün başlangıcına ilişkin ulaşılabilen kayıtlar, günün 2022’de yerel bir çağrıyla ortaya çıktığını gösteriyor. İncelenen kaynaklarda 19 Eylül’ün Birleşmiş Milletler, UNESCO veya ulusal mevzuatla ilan edilmiş uluslararası ya da resmî bir özel gün olduğuna ilişkin bir karar yer almıyor; isimlendirme Çorum’da başlayan yerel bir kent geleneğine dayanıyor.
Bu nedenle 19 Eylül’ü, Çorum’un plaka kodundan ve kent aidiyetinden beslenen, yılda bir kez anılan bir hemşehrilik ve şehir günü olarak tanımlamak en doğru yaklaşım oluyor. İlk kez 2022 yılında yapılan çağrı, sonraki dönemde kültürel etkinliklerde de karşılık bularak 19 Eylül’ün Çorum’la özdeşleşen tarihlerden biri haline gelmesini sağladı.
19 Eylül bugün Çorumluların ortak günü
Bugün 19 Eylül 2026. Dört yıl önce aynı tarihte yapılan ilk çağrının ardından Dünya Çorumlular Günü, Çorum’da ve kent dışında yaşayan hemşehriler açısından şehre aidiyetin, ortak kültürün ve memleket bağının hatırlandığı bir gün olarak anılıyor.
Hititlerden günümüze uzanan tarihî mirası, kültürü, üretimi ve hemşehrilik bağlarıyla Çorum, 19 Eylül vesilesiyle bir kez daha gündeme taşınıyor. Günün çıkışındaki mesaj da değişmeden korunuyor: dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın Çorumluları ortak memleket kimliği etrafında buluşturmak.