Kan grupları ile bazı hastalıklar arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimsel çalışmalar, AB kan grubuna sahip kişilerde nadir görülen serebral venöz tromboz riskinin diğer gruplara kıyasla daha yüksek olabileceğini ortaya koydu. Ancak araştırmacılar, bu sonucun AB kan grubundaki kişilerin genel olarak “daha düşük hastalık direncine” sahip olduğu anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Serebral venöz tromboz, beynin toplardamarlarında pıhtı oluşmasıyla ortaya çıkan nadir bir hastalık olarak biliniyor. Bilimsel araştırmalarda ABO kan grubu sistemi ile bu hastalık arasında istatistiksel bir ilişki tespit edilirken, özellikle AB grubunda risk artışı dikkat çekti.
AB kan grubunda risk 5,6 kat yüksek bulundu
Serebral venöz tromboz üzerine yapılan geniş kapsamlı bir genetik araştırmada, AB kan grubuna sahip kişilerde CVT riskinin 0 kan grubuna göre yaklaşık 5,6 kat daha yüksek olduğu belirlendi. Çalışmada A ve B kan gruplarında da 0 grubuna göre daha yüksek risk saptandı.
Araştırmada A kan grubunda risk yaklaşık 2,77 kat, B kan grubunda 2,92 kat, AB grubunda ise 5,60 kat daha yüksek bulundu. Bulgular yaş, cinsiyet ve genetik farklılıklar dikkate alınarak yapılan istatistiksel analizlerden elde edildi.
882 hasta üzerinde genetik inceleme yapıldı
2024 yılında yayımlanan ayrı bir BEAST çalışmasında ise serebral venöz tromboz tanısı alan Avrupa kökenli 882 hasta ile 1.205 sağlıklı kontrol grubu karşılaştırıldı. Araştırmacılar özellikle ABO geni ile pıhtılaşmada rol oynayan Faktör XI geninin etkileşimini inceledi.
Çalışmada belirli F11 ve ABO gen varyantlarının birlikte bulunmasının CVT riskini önemli ölçüde artırdığı görüldü. Bazı genetik kombinasyonlarda riskin yaklaşık 4 ila 14 kat arasında yükseldiği hesaplandı.
Kalp hastalıklarında da kan grubu ilişkisi araştırıldı
ABO kan grupları ile kalp hastalıkları arasındaki ilişki de uzun süredir bilim dünyasının araştırma konuları arasında bulunuyor. Harvard Halk Sağlığı Okulu araştırmacılarının yaklaşık 89 bin 500 kişiyi 20 yılı aşkın süre izlediği çalışmada, 0 kan grubuna göre AB grubunda koroner kalp hastalığı riskinin yüzde 23 daha yüksek olduğu belirlendi.
Aynı araştırmada B kan grubunda risk artışı yüzde 15, A kan grubunda ise yaklaşık yüzde 6 olarak hesaplandı. Araştırmacılar bu ilişkinin kan grubunun tek başına kalp hastalığını belirlediği anlamına gelmediğini, yaşam tarzı ve diğer kardiyovasküler risk faktörlerinin önemini koruduğunu vurguladı.
0 kan grubu tamamen koruyucu değil
Bazı araştırmalarda 0 kan grubundaki kişilerin belirli damar hastalıklarında daha düşük risk taşıdığı görülse de bu durum grubun tüm hastalıklara karşı daha dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor. Kan grubu yalnızca çok sayıdaki biyolojik ve genetik risk faktöründen biri olarak değerlendiriliyor.
Örneğin hava kirliliği üzerine yapılan güncel bir çalışmada, kısa süreli partikül madde maruziyetinin akut koroner sendrom riskini A, B ve AB gruplarında kısa vadede artırdığı görüldü. Buna karşılık 0 kan grubunda da daha uzun süreli maruziyet sonrasında risk artışı tespit edildi. Dolayısıyla “0 kan grubu hava kirliliğine dirençlidir” şeklinde kesin bir sonuç bilimsel verilerle desteklenmiyor.
Kan grubu tek başına hastalık riskini belirlemiyor
Uzmanların üzerinde durduğu en önemli nokta, bu çalışmaların birer istatistiksel ilişki ortaya koyması. Belirli bir kan grubuna sahip olmak kişinin mutlaka pıhtı, kalp hastalığı veya başka bir sağlık sorunu yaşayacağı anlamına gelmiyor.
Yaş, genetik yapı, sigara kullanımı, tansiyon, kolesterol, diyabet, hareketsizlik ve diğer çevresel faktörler hastalık riskinde çok daha geniş bir rol oynuyor. Kan grubuna ilişkin araştırmalar ise bu risk mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilecek ek bir bilimsel veri olarak değerlendiriliyor.
