Ceza infaz sisteminde kapsamlı değişiklik yapılmasına yönelik yeni bir çalışma yürütüldüğü öne sürüldü. Hazırlıklarda koşullu salıverilme oranlarının sadeleştirilmesi, iyi hal değerlendirmesinin daha ayrıntılı hale getirilmesi ve ağır suçlarda tahliye şartlarının sıkılaştırılması gibi başlıkların ele alındığı belirtiliyor.
İnfaz sisteminin sadeleştirilmesi gündemde
Kulislerde yer alan bilgilere göre, mevcut infaz sisteminde farklı suç türleri için uygulanan çok sayıdaki oran ve istisnanın azaltılması üzerinde duruluyor. Amaç, hükümlünün cezaevinde ne kadar süre kalacağının daha açık ve öngörülebilir hale getirilmesi olarak gösteriliyor.
Adalet Bakanlığı da daha önce infaz sistemindeki iyi hal değerlendirmelerinin daha objektif esaslara bağlanmasına yönelik düzenlemeler yapmıştı. Mevcut uygulamada hükümlülerin koşullu salıverilme ve açık cezaevine ayrılma durumları belirli aralıklarla değerlendiriliyor.
Koşullu salıverilme oranları yeniden ele alınabilir
Yeni çalışmada genel suçlarla ağır suçlar arasında daha belirgin bir ayrım yapılmasının değerlendirildiği belirtiliyor. Bazı suçlarda cezanın yarısının infaz edilmesinden sonra koşullu salıverilme imkanının korunması, ağır ve toplumda ciddi tepki yaratan suçlarda ise daha yüksek infaz oranlarının uygulanması seçenekler arasında gösteriliyor.
Ancak bu oranlara ilişkin henüz kamuoyuna açıklanmış bir kanun teklifi bulunmuyor. Bu nedenle yüzde 1/2 veya 2/3 gibi oranların kesinleşmiş yeni kurallar olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
İyi hal değerlendirmesi daha kapsamlı olabilir
Hazırlıklarda İdare ve Gözlem Kurullarının hükümlülere ilişkin değerlendirmelerinin de yeniden ele alınabileceği belirtiliyor. Ceza süresinin belirli bir bölümünün tamamlanmasının yanında hükümlünün rehabilitasyon sürecine katılımı ve yeniden suç işleme riski gibi unsurların daha fazla dikkate alınması gündemde.
Mevcut sistemde de hükümlülerin iyi hal ve koşullu salıverilme durumları değerlendirme kurulları tarafından inceleniyor. Adalet Bakanlığının daha önceki düzenlemelerinde iyi hal değerlendirmesinin objektif kriterlere bağlanması hedeflenmişti.
Ağır suçlarda daha sıkı uygulama tartışılıyor
Çocuğa yönelik cinsel suçlar, kadın cinayetleri, aile bireylerine yönelik ağır suçlar ve terör suçları gibi kategorilerde daha sıkı infaz hükümlerinin uygulanması da tartışılan başlıklar arasında gösteriliyor.
Adalet Bakanlığı son dönemde özellikle ağır suçlarda caydırıcılığı artırmaya yönelik yasal değişiklikler üzerinde çalışıyor. Bakan Akın Gürlek de 15-18 yaş grubuna ilişkin infaz düzenlemelerinin değiştirilmesi yönünde çalışma yürütüldüğünü daha önce açıklamıştı.
Amaç cezasızlık algısını azaltmak
Yeni infaz düzenlemesiyle ceza süreleri ve tahliye şartlarının toplum açısından daha anlaşılır hale getirilmesinin hedeflendiği belirtiliyor. Özellikle ağır suçlarda verilen cezaların fiilen ne kadarının cezaevinde geçirildiğine ilişkin kamuoyundaki tartışmaların azaltılması amaçlanıyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 31 Ağustos 2026 tarihli açıklamasında 12. Yargı Paketi kapsamında yargının hızlandırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ve ekim ayında yeni yasal düzenlemelerin Meclis gündemine getirileceğini belirtmişti. İnfaz sistemine ilişkin yeni çalışmanın kapsamı ise resmi bir teklif yayımlandığında kesinlik kazanacak.
