Orman Genel Müdürlüğü, orman yangınlarının önlenmesi, erken tespiti ve söndürülmesine ilişkin kuralları yeniden düzenledi. Yeni yönetmelikle kritik dönemlerde ormanlara girişlerin yasaklanabilmesi, yangın bölgelerinde izinsiz drone uçuşlarının engellenmesi, yapay zeka ve İHA gibi teknolojilerin daha etkin kullanılması ile kamu kurumları, gönüllüler ve yerel yönetimlerin görevleri ayrıntılı şekilde belirlendi.
Yönetmelik; orman yangınlarının önlenmesi, risklerin azaltılması, yangına hazırlık, söndürme faaliyetleri ile yangın sonrası rehabilitasyon ve iyileştirme süreçlerini kapsıyor. Düzenleme, Orman Genel Müdürlüğü personelinin yanı sıra kamu kurumları, özel hukuk tüzel kişileri ve gönüllüler için de uygulanacak.
Kritik dönemlerde ormanlara giriş yasaklanabilecek
Meteorolojik şartlar nedeniyle yangın tehlikesinin çok yüksek olduğu dönemlerde, orman idaresinin talebi üzerine mahallin en büyük mülki idare amiri ormanlara girişleri yasaklayabilecek. Yasak kapsamına alınan alanlar ilan edilecek ve girişlerin engellenmesi orman idaresi ile kolluk kuvvetlerince takip edilecek.
Orman içinde veya bitişiğindeki konaklama alanlarında gerekli yangın önlemlerinin alınması ise işletmecilerin ve alan sahiplerinin sorumluluğunda olacak. İzin verilen yerler dışında geceleyen veya ateş yakanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında işlem yapılabilecek.
Drone uçuşları yangın bölgesinde engellenebilecek
Yangın bölgesinde keşif veya söndürme amacıyla hava araçlarının görev yapması halinde, uçuş güvenliğini tehlikeye sokabilecek drone ve benzeri hava araçlarının uçurulması kolluk kuvvetleri tarafından engellenecek. Böylece özellikle yoğun hava müdahalesi yapılan yangınlarda hava sahasının daha kontrollü kullanılması amaçlanıyor.
Yeni düzenleme kapsamında uydu sistemleri, insansız hava araçları, sensör ağları, coğrafi bilgi sistemleri, yapay zeka destekli risk analizleri ve erken uyarı teknolojilerinin yangın yönetim sistemine entegre edilmesinin önü açıldı. Bu çalışmalar Orman Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülecek.
Hasat makinelerine yangın önlemi zorunluluğu
Hasat makinelerinden kaynaklanan yangınların önlenmesi amacıyla çalışma sırasında yangın söndürme tüpü, su tankeri veya benzeri önlemlerin bulunup bulunmadığı denetlenecek. Gerekli tedbirleri almayan makinelerin çalışmasına izin verilmeyecek.
Muhtarlıklara yangınla mücadelede kullanılmak üzere verilen su tankerlerinin faal ve dolu tutulmasından da muhtarlar sorumlu olacak. Tarla, bağ, bahçe, sera atıkları ve anız yakmanın zararlarına ilişkin eğitim çalışmaları ise tarım ve orman il müdürlükleri tarafından yürütülecek.
Yangın ihbarında 112 başta olmak üzere birden fazla kanal kullanılabilecek
Orman içinde veya ormana sıçrama riski taşıyan bir yangını gören kişilerin durumu derhal 112 Acil Çağrı Merkezi, en yakın orman idaresi, muhtarlık, jandarma birimi veya mülki idare amirine bildirmesi gerekecek. Orman idaresi de gelen ihbarları ilgili bölge müdürlüklerine ve valilik birimlerine aktaracak.
Yangınların erken tespiti için insanlı ve insansız gözetleme kulelerinden yararlanılacak. Ayrıca uygun bölgelerde İHA yönetim merkezleri oluşturularak insansız hava araçlarının koordinasyonu sağlanabilecek.
Vali ve kaymakamlara koordinasyon görevi
Orman idaresinin talebi halinde vali ve kaymakamlar, illerindeki veya ilçelerindeki kamu kurumlarına ait araç, ekipman ve personelin yangınla mücadelede eşgüdümlü biçimde çalışmasını sağlayacak. Kamu kurumları, yerel yönetimler ile gerçek ve tüzel kişilere ait araç ve personelden de yangın söndürme faaliyetlerinde yararlanılabilecek.
Yangının yerleşim yerlerini veya tarım alanlarını tehdit etmesi halinde vatandaşların can ve mal güvenliğine yönelik önlemler valilik veya kaymakamlık tarafından alınacak. Gerekli durumlarda yerleşim birimlerinin tahliyesi de mülki idare amirinin talimatıyla gerçekleştirilebilecek.
Yangın yönetiminde son söz yangın amirinde olacak
Orman yangınlarının sevk ve idaresi yangın amiri tarafından yürütülecek. Yangının büyüme eğilimi göstermesi halinde koordinasyon, yönetmelikte belirlenen görev sırasına göre üst düzey Orman Genel Müdürlüğü yöneticilerine geçebilecek.
Yangının kontrol altına alındığına ve söndürme çalışmalarının tamamlandığına da yangın amiri karar verecek. Yangında görev alan personel ve gönüllüler, yangın amirinin izni olmadan bölgeden ayrılamayacak.
Gönüllülerin zararları ve hakları güvence altına alındı
Yangın söndürme çalışmaları sırasında zarar gören araç ve gereçlerin, şartların oluşması halinde zararları karşılanacak. Görev sırasında hayatını kaybeden gönüllü ve görevlilerin mirasçıları ile yaralanan, hastalanan veya engelli hale gelen kişiler de ilgili tazminat hükümlerinden yararlanabilecek.
Yeni yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütecek.