Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos 2026 dönemine ilişkin çiğ süt üretim maliyetini açıkladı. Habertürk’ten Didem Ernez’in haberine göre, derneğin hesaplamasında 1 litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti 28,50 TL’ye yükselirken, sektörden Ulusal Süt Konseyi’nin ekim ayına kadar geçerli tavsiye fiyatının yeniden değerlendirilmesi çağrısı geldi.
Maliyet bir ayda 1,63 TL arttı
TÜSEDAD’ın hesaplamasına göre çiğ süt üretim maliyeti temmuz ayına kıyasla litre başına 1,63 TL yükseldi. Dernek, maliyet artışındaki en önemli etkenin kesif yem fiyatlarındaki yükseliş olduğunu bildirdi.
Kesif yem fiyatlarında yaklaşık yüzde 11 oranında artış yaşandığını belirten TÜSEDAD, yem maliyetlerindeki yükselişin üretici üzerindeki baskıyı artırdığını kaydetti. Reforme inek ve düve kesim fiyatlarında yüzde 4,5 artış görülmesine rağmen bunun yem maliyetindeki yükselişi karşılamaya yetmediği ifade edildi.
Sağlık ve koruyucu hekimlik giderleri de arttı
Dernek, üretim maliyeti hesabında koruyucu hekimlik ve hayvan sağlığı giderlerinin de güncellendiğini açıkladı. Bu kalemlerdeki değişim hesaplanırken TÜİK verilerinin dikkate alındığı belirtildi.
TÜSEDAD, girdi maliyetlerindeki genel yükselişin süt üretiminin sürdürülebilirliği açısından risk oluşturduğunu belirtti. Dernek, üreticinin artan yem, sağlık ve işletme giderleri karşısında mevcut çiğ süt fiyatıyla zorlandığını savundu.
Ulusal Süt Konseyi’ne fiyat çağrısı
TÜSEDAD, Ulusal Süt Konseyi tarafından ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt tavsiye fiyatının yeniden gözden geçirilmesini istedi. Dernek, maliyetlerdeki hızlı artış nedeniyle mevcut referans fiyatın üretici açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Sektör temsilcileri, çiğ süt fiyatıyla üretim maliyeti arasındaki dengenin bozulmasının üreticinin sürü küçültmesine veya üretimden çekilmesine yol açabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle maliyet değişimlerinin fiyatlara daha hızlı yansıtılması talep ediliyor.
Maliyet hesabının ayrıntıları eleştirildi
TÜSEDAD açıklamasında Ulusal Süt Konseyi’nin kullandığı maliyet hesaplama yöntemine de eleştiriler yöneltti. Konseyin hesaplamalarında 10 baş ve üzeri işletmelerin esas alındığının belirtildiği ancak işletme büyüklüğünün ve kullanılan yöntemin yeterince açık olmadığı savunuldu.
Dernek ayrıca yalnızca sağmal ineklerin yem tüketiminin dikkate alınmasının toplam işletme maliyetini tam olarak yansıtmadığını öne sürdü. Buzağı, reforme hayvan, sürü yenileme ve hayvan satın alma giderlerinin hesaplamadaki yerinin daha açık biçimde kamuoyuyla paylaşılması istendi.
Diğer gider kalemlerinin açıklanması istendi
TÜSEDAD, Ulusal Süt Konseyi’nin yem dışındaki giderleri daha ayrıntılı açıklaması gerektiğini belirtti. Ölen veya sürüden çıkarılan hayvanların yerine alınan gebe düve veya sağmal ineklerin maliyetlerinin hesaplamada nasıl değerlendirildiğinin netleştirilmesi talep edildi.
Dernek, süt üretim maliyetinin yalnızca yem fiyatlarındaki değişikliklere bağlı olarak hesaplanmaması gerektiğini savundu. Sürünün devamlılığı, hayvan sağlığı, işçilik ve diğer işletme giderlerinin de şeffaf biçimde gösterilmesinin sektörün beklentisi olduğu vurgulandı.
Üreticinin gözü yeni fiyat kararında
Ağustos ayında litre başına 28,50 TL’ye ulaşan üretim maliyeti, çiğ süt fiyatlarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Sektörde şimdi gözler Ulusal Süt Konseyi’nin mevcut tavsiye fiyatında değişiklik yapıp yapmayacağına çevrildi.
TÜSEDAD, üretimin sürdürülebilirliği açısından maliyet ile satış fiyatı arasındaki dengenin korunması gerektiğini belirterek, çiğ süt referans fiyatının güncel maliyetler dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi çağrısını yineledi.
