Almanya’da hızla yükselen akaryakıt fiyatlarını frenlemek amacıyla hükümetin hayata geçirdiği vergi indirimi 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenlemenin ilk saatlerinden itibaren benzin ve motorin fiyatlarında belirgin düşüş yaşanırken, bazı bölgelerde benzinin litre fiyatı yeniden 2 euronun altına geriledi.
Vergi indirimiyle birlikte sürücülerin akaryakıt maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor. Düzenleme yıl sonuna kadar geçerli olacak ve litre başına toplam vergi avantajının yaklaşık 17 cente ulaşması bekleniyor.
Benzin ve motorin fiyatları hızla geriledi
Vergi indiriminin yürürlüğe girmesinin ardından Almanya genelindeki akaryakıt fiyatlarında gece yarısından itibaren düşüş görüldü. Tankerkönig verilerine göre ülke genelindeki ortalama benzin ve motorin fiyatları kısa sürede litre başına yaklaşık 10 ila 11 cent geriledi.
ADAC verilerine göre sabah saatlerinde Süper E10 benzinin litre fiyatı ortalama 2,06 euro seviyesine düştü. Benzinde bir gün öncesine göre yaklaşık 14,5 centlik düşüş kaydedilirken, motorinin litre fiyatı da yaklaşık 2,20 euroya gerileyerek son 24 saatte 15 centten fazla ucuzladı.
Litre başına yaklaşık 17 centlik vergi avantajı
Alman hükümetinin düzenlemesi kapsamında benzin ve motorindeki enerji vergisi düşürüldü. Vergi indiriminin katma değer vergisine de yansımasıyla tüketici açısından litre başına toplam avantaj yaklaşık 16,7 cent, yuvarlak hesapla 17 cent seviyesine ulaşıyor.
ADAC, indirimin önemli bölümünün ilk saatlerde pompa fiyatlarına yansıdığını değerlendirirken, vergi avantajının tamamının tüketicilere aktarılması gerektiğini belirtti. Fiyatların önümüzdeki günlerde istasyonlara ve bölgelere göre farklılık göstermesi bekleniyor.
İndirim yıl sonuna kadar sürecek
Yeni vergi düzenlemesi 1 Ekim ile 31 Aralık 2026 tarihleri arasında uygulanacak. Üç aylık düzenlemenin Alman federal bütçesinde yaklaşık 2,5 milyar euroluk vergi geliri kaybına yol açacağı hesaplanıyor.
Hükümet, yüksek akaryakıt fiyatlarının vatandaşlar ve işletmeler üzerindeki maliyet baskısını azaltmayı amaçlıyor. Özellikle lojistik ve taşımacılık sektörleri açısından yüksek motorin fiyatlarının önemli bir gider kalemi oluşturması, düzenlemenin gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Akaryakıt fiyatları rekor seviyelere çıkmıştı
Almanya’da benzin ve motorin fiyatları son dönemde hızlı şekilde yükselmişti. Eylül ayında akaryakıt fiyatlarının tarihi yüksek seviyelere ulaşması, sürücülerin yanı sıra artan nakliye maliyetleri nedeniyle birçok sektörü de etkiledi.
Vergi indiriminin yürürlüğe girmesinden bir gün önce ADAC verilerinde Süper E10 benzinin litre fiyatı ülke genelinde ortalama 2,258 euro, motorinin fiyatı ise 2,409 euro seviyesindeydi. Yeni düzenlemeyle bu yüksek fiyatların tüketici üzerindeki etkisinin hafifletilmesi hedefleniyor.
Ekonomistler uygulamayı eleştiriyor
Vergi indirimine ekonomi çevrelerinden ise farklı değerlendirmeler geldi. Bazı ekonomistler vergi indiriminin tamamının tüketiciye ulaşıp ulaşmayacağının yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Ekonomi Bilirkişi Kurulu üyesi Veronika Grimm, uygulamanın kamu maliyesine getireceği yükü gündeme getirirken, Ifo Enstitüsü Başkanı Clemens Fuest vergi indiriminin özellikle fazla yakıt tüketen ve sık araç kullananlara daha büyük avantaj sağladığı görüşünü dile getirdi.
Düşük gelirliye doğrudan destek önerisi
Fuest, düşük gelir gruplarının akaryakıt vergisinde genel bir indirim yerine doğrudan mali desteklerle hedeflenmesinin daha etkili olabileceğini değerlendirdi. Ekolojik Ulaşım Kulübü VCD de düzenlemenin maliyetine kıyasla tüketiciye sağladığı toplam tasarrufun sınırlı kalabileceğini savundu.
İlk akaryakıt vergi indirimi dönemindeki deneyimler de yeni uygulamanın yakından izlenmesine neden oluyor. Daha önceki uygulamada vergi avantajının büyük bölümü fiyatlara yansımış olsa da indirimin bir kısmının akaryakıt şirketlerinde kaldığına yönelik değerlendirmeler yapılmıştı.
İndirimin pompaya ne kadar yansıyacağı takip edilecek
Almanya’da yıl içerisinde ikinci kez uygulanan akaryakıt vergi indiriminin önümüzdeki günlerde fiyatlara tam olarak ne ölçüde yansıyacağı araştırılacak. Ifo Enstitüsü’nün uygulamanın tüketici fiyatları üzerindeki etkisini ayrıntılı olarak incelemesi bekleniyor.
İlk günkü fiyat hareketleri vergi indiriminin pompada belirgin bir düşüş oluşturduğunu gösterirken, petrol fiyatları ve uluslararası piyasalardaki gelişmeler Almanya’daki benzin ve motorin fiyatlarının seyrinde belirleyici olmaya devam edecek.
