Ulucanlar Cezaevi Müzesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen program, Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Uzmanı Ali Akkaya’nın Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı.
Programa HÜDA PAR Milletvekili Şahzade Demir, Çorum Valisi Ali Çalgan, Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın, Prof. Dr. Mustafa Aşkar, Prof. Dr. Yasin Aktay, Çorum Belediye Başkan Yardımcısı Turhan Candan, AK Parti Çorum İl Başkanı Yakup Alar, Çorum İl Genel Meclis Başkanı Duran Bıyık, Önceki Dönem AK Parti Çorum Milletvekili Erol Kavuncu, yönetmen Mesut Uçakan, önceki dönem milletvekili Mehmet Sılay ve çok sayıda davetli katıldı.
İskilipli Atıf Efendi’nin hayatı ve fikirleri ele alındı
Diyanet-Sen Genel Başkanı Ali Yıldız, açılış konuşmasında İskilipli Atıf Efendi’nin eğitimci, yazar ve fikir insanı kimliğine dikkat çekti.
Atıf Efendi’nin dönemin önemli yayın organlarında yazılar kaleme aldığını, Cemiyet-i Müderrisîn’in kurucuları arasında bulunduğunu belirten Yıldız, onun hayatının ve düşüncelerinin tarihsel belgeler ışığında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yıldız, “Hafızayı Onarmak” başlığını tercih etmelerinin nedenini ise Atıf Efendi hakkında farklı tarih anlatılarının bulunması ve bu tartışmaların yeniden ele alınması isteği olarak açıkladı.
İstiklal Mahkemeleri süreci tartışıldı
Panelde İskilipli Atıf Efendi’nin İstiklal Mahkemesi’nde yargılanması ve idam edilmesi de ele alındı.
Ali Yıldız, Atıf Efendi hakkındaki yargılama sürecine ilişkin çeşitli eleştiriler dile getirerek, dönemin mahkeme uygulamalarının hukuki ve tarihsel açıdan yeniden tartışılması gerektiğini savundu.
Atıf Efendi’nin “Frenk Mukallitliği ve Şapka” adlı eserinin Şapka Kanunu’ndan önce yayımlandığını hatırlatan Yıldız, Teâlî-i İslâm Cemiyeti bildirileriyle ilgili suçlamalara ilişkin de kendi değerlendirmelerini paylaştı.
Yıldız, programın amacının Atıf Efendi’nin hayatına ilişkin farklı görüşleri gündeme taşımak ve tarihsel hafızaya yönelik bir tartışma zemini oluşturmak olduğunu ifade etti.
“Tarihsel gerçekler ışığında görmek istiyoruz”
Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın da konuşmasında, tarihsel olayların siyasi ve ideolojik yaklaşımların ötesinde belgeler üzerinden tartışılmasının önemine dikkat çekti.
Yalçın, İskilipli Atıf Efendi’nin yalnızca dönemin mahkeme kararı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “İskilipli Atıf Efendi’yi politik bir mahkemenin kararıyla değil, tarihi gerçekler ışığında görmek ve hakkını teslim etmek istiyoruz” dedi.
Geçmişte verilen yargı kararlarının yıllar sonra yeniden tartışılabildiğini hatırlatan Yalçın, Atıf Efendi’nin yargılanması ve idam edilmesinin de tarihçiler, hukukçular ve araştırmacılar tarafından ele alınmaya devam etmesi gerektiğini ifade etti.
Çorum’daki çalışmalara dikkat çekti
Yalçın, İskilipli Atıf Efendi için Çorum ve İskilip’te düzenlenen anma programlarına da değindi.
Çorum Valiliği, sivil toplum kuruluşları ve Diyanet-Sen tarafından gerçekleştirilen çalışmaların konunun gündemde tutulmasına katkı sağladığını belirten Yalçın, “Hafızayı Onarmak” programıyla meselenin Çorum’dan Ankara’ya taşındığını söyledi.
İskilipli Atıf Efendi’nin naaşının bulunması ve Çorum’a getirilmesi sürecindeki çalışmaları nedeniyle eski milletvekili Mehmet Sılay’a teşekkür eden Yalçın, yönetmen Mesut Uçakan’ın konuya ilişkin sinema çalışmalarının da kamuoyunda farkındalık oluşturduğunu ifade etti.
Akademisyenler ve araştırmacılar konuştu
Programda İskilipli Atıf Efendi’nin hayatı, düşünce dünyası, dönemin siyasi şartları ve İstiklal Mahkemeleri süreci farklı başlıklar altında ele alındı.
Prof. Dr. Mustafa Aşkar, Prof. Dr. Yasin Aktay, yönetmen Mesut Uçakan ve Mehmet Sılay da panelde değerlendirmelerde bulunarak Atıf Efendi’nin hayatına ve dönemin koşullarına ilişkin görüşlerini katılımcılarla paylaştı.
Panelde konuşmacılar, İskilipli Atıf Efendi’ye ilişkin tarihsel tartışmaların belge ve kaynaklar üzerinden sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
