Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın eylül ayı Hanehalkı Beklenti Anketi, vatandaşların yatırım tercihlerinde dikkat çekici bir değişime işaret etti. Altın almayı tercih edenlerin oranı bir önceki aya göre 1,7 puan artarak yüzde 43’e yükselirken, ev, dükkan ve arsa gibi gayrimenkullere yatırım yapacağını belirtenlerin oranı 3,5 puan düşüşle yüzde 33,6’ya geriledi.
Altın yatırım tercihlerinde ilk sırada
Ankete katılanların yatırım tercihlerinde altın açık ara ilk sırada yer aldı. Ağustos ayında yüzde 41,3 seviyesinde bulunan “altın alırım” diyenlerin oranı eylülde yüzde 43’e çıktı.
Gayrimenkul ise ikinci sıradaki yerini korumasına rağmen belirgin bir gerileme gösterdi. Ev, dükkan veya arsa satın almayı tercih edeceğini belirtenlerin oranı yüzde 37,1’den yüzde 33,6’ya düştü.
Döviz ve borsaya ilgi de yükseldi
Altının yanı sıra döviz ve borsa yatırımlarına yönelik tercihlerde de artış görüldü. Döviz alacağını söyleyenlerin oranı yüzde 2,8’den yüzde 4,2’ye, parasını borsada değerlendireceğini belirtenlerin oranı ise yüzde 2,4’ten yüzde 3,2’ye yükseldi.
Vadeli mevduatı tercih edenlerin oranı yüzde 7,1’den yüzde 7,3’e çıkarken, TL’ye dayalı yatırım fonlarını tercih edenlerin oranı yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e yükseldi. Dövize dayalı yatırım fonlarının payı ise yüzde 1,6 ile değişmedi.
Otomobil ve dayanıklı tüketim tercihi azaldı
Yatırım amacıyla otomobil alacağını belirtenlerin oranında da gerileme yaşandı. Bu seçeneği tercih edenlerin oranı yüzde 4,1’den yüzde 3,5’e düştü.
Beyaz eşya ve mobilya gibi dayanıklı tüketim mallarını tercih edenlerin oranı da yüzde 0,9’dan yüzde 0,7’ye geriledi. Veriler, eylül ayında tasarruf sahiplerinin daha çok altın ve finansal varlıklara yöneldiğini gösterdi.
12 aylık enflasyon beklentisi yüzde 45,60
Hanehalkının gelecek 12 aya ilişkin yıllık enflasyon beklentisi eylülde bir önceki aya göre 0,02 puan artarak yüzde 45,60 seviyesine çıktı. Beklentiler yaş, gelir, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre farklılık gösterdi.
Asgari ücret ve altında gelire sahip katılımcıların enflasyon beklentisi yüzde 48,3’ten yüzde 49,4’e yükseldi. İki asgari ücret ve üzerinde gelire sahip grupta ise beklenti yüzde 43,5’ten yüzde 43,7’ye çıktı.
Gıda ile yakıt ve enerji ilk sırada
Katılımcıların son bir yılda fiyatının en fazla arttığını düşündüğü ürün ve hizmetler arasında gıda ile yakıt ve enerji öne çıktı. Gıdayı en fazla fiyat artışı yaşanan gruplardan biri olarak gösterenlerin oranı yüzde 37,8 olurken, yakıt ve enerjiyi işaret edenlerin oranı yüzde 36,2’ye yükseldi.
Gelecek 12 ay için de benzer bir tablo ortaya çıktı. Gıda fiyatlarının en fazla artacağını düşünenlerin oranı yüzde 36,7, yakıt ve enerji fiyatlarını işaret edenlerin oranı ise yüzde 34,7 oldu.
Konut fiyatı artış beklentisi geriledi
Hanehalkının gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarının ne kadar artacağına ilişkin beklentisi eylül ayında geriledi. Bir önceki aya göre 1,44 puan azalan konut fiyat artışı beklentisi yüzde 30,69 olarak ölçüldü.
Gerileme farklı yaş, gelir ve eğitim gruplarına da yansıdı. İki asgari ücret ve üzerinde gelire sahip katılımcıların konut fiyat artışı beklentisi yüzde 30,3’ten yüzde 29,1’e inerken, yükseköğretim mezunlarında yüzde 30,5’ten yüzde 29,9’a düştü.
Dolar için 12 ay sonrası beklenti 55,90 TL
Ankette hanehalkının döviz kuru beklentisinde ise yukarı yönlü hareket görüldü. Katılımcıların 12 ay sonrası için ABD doları beklentisi bir önceki aya göre 1,43 TL artarak 55,90 TL’ye yükseldi.
Erkeklerde dolar kuru beklentisi 56,8 TL, kadınlarda ise 54,7 TL olarak ölçüldü. İki asgari ücret ve üzerinde gelire sahip katılımcıların beklentisi de 56,3 TL seviyesine çıktı.
Yatırım tercihlerinde eylül tablosu
Eylül ayında vatandaşların yatırım tercihlerinde altının payının artması, gayrimenkulün ise gerilemesi dikkat çekti. Vadeli mevduat, döviz ve borsanın payında sınırlı artışlar görülürken otomobil ve dayanıklı tüketim mallarına yönelik tercihlerin zayıfladığı görüldü.
Ankete göre yatırım tercihlerinin dağılımında altın yüzde 43, gayrimenkul yüzde 33,6, vadeli mevduat yüzde 7,3, döviz yüzde 4,2, otomobil yüzde 3,5 ve borsa yüzde 3,2 seviyesinde gerçekleşti.
